Hỏi đáp · Làm nhà, về nhà mới
Nhập trạch cần làm gì, mang gì vào trước? Nhà chưa xong có nhập trạch được không?
Trả lời ngắn
Theo cách nhiều nhà làm: vào đúng giờ đã chọn, đun nước, thắp hương; mang vào trước bếp (hoặc bếp lửa nhỏ), bát hương, gạo, nước, muối. Theo nhà nghiên cứu Nguyễn Mạnh Linh, không quy định ai phải vào trước, chỉ cần không đi tay không. Thứ tự đồ mang vào mỗi nơi nói một khác; bạn theo cách quen của gia đình. Nhiều nhà "nhập trạch lấy ngày": làm lễ đúng ngày đẹp khi bếp và ban thờ đã xong, mang bếp, gạo, nước, muối vào, rồi dọn đến ở sau. Có nguồn khuyên ngủ lại một đêm, có nguồn cho rằng không bắt buộc; chúng tôi chưa thấy nhà nghiên cứu nào quy định việc này.
Trình tự nhiều nhà làm
- Chọn ngày giờ nhập trạch.
- Làm xong bếp và ban thờ trước.
- Đúng giờ đã chọn: mang đồ vào, đun nước, thắp hương.
- Chuyển đồ đạc. Nhiều nhà chuyển xong trước buổi chiều; có trang khuyên không chuyển ban đêm.
Mang gì vào trước
| Đồ | Ghi chú |
|---|---|
| Bếp hoặc bếp lửa nhỏ | Nhiều nguồn cho rằng bếp nên làm xong trước |
| Bát hương | Thường do người chủ trì bưng vào |
| Gạo, muối | Đồ tượng trưng |
| Nước | Thường lấy ở nhà mới |
Các nguồn không thống nhất về thứ tự. Có trang cho rằng mang chiếu đang dùng vào trước rồi mới đến bếp lửa, và không mang nước vào trước — trái với các nguồn khác. Vì vậy bạn cứ theo cách quen của gia đình.
Ai vào trước
Nhà nghiên cứu Nguyễn Mạnh Linh cho biết không quy định ai phải vào trước, chỉ cần không đi tay không. Một số bài tổng hợp tả cách riêng: vợ cầm gương vào trước, chồng bưng bát hương, con mang bếp lửa, gạo, chăn. Nhà có mượn tuổi thì người được mượn vào làm lễ trước.
Chuyển bàn thờ, bát hương
Nhiều gia đình thắp hương xin phép ở nhà cũ trước, rồi mang bát hương sang nhà mới vào ngày nhập trạch; bát hương cũ còn tốt thì giữ, hỏng mới thay. Nghi thức cụ thể mỗi nhà một khác, bạn nên hỏi người lớn trong họ. Web giúp chọn ngày giờ nhập trạch, không hướng dẫn văn khấn.
Nhà chưa xong: "nhập trạch lấy ngày"
Điều kiện các nguồn hay nêu là bếp và ban thờ đã xong. Nội thất, sơn sửa nhỏ có thể làm tiếp sau lễ, rồi dọn đến ở sau. Vì vậy với câu hỏi "nhập trạch trước hay làm nội thất trước", nhiều nhà làm lễ khi bếp và ban thờ xong, nội thất hoàn thiện sau.
Có phải ngủ lại đêm đầu không
Có trang khuyên nếu chỉ "lấy ngày" thì nên ngủ lại một đêm; nguồn khác cho rằng không bắt buộc. Các ý kiến này đều từ bài tổng hợp, chúng tôi chưa thấy nhà nghiên cứu nào nói. Nhà bạn theo cách nào cũng được.
Ngày nhập trạch
Ngày không xung tuổi người chủ trì; ưu tiên ngày trong danh sách 21 ngày can chi hợp nhập trạch; tránh Quy kỵ, Vãng vong và các ngày kỵ chung. Giờ là giờ đun nước, thắp hương đầu tiên.
Ngoài phạm vi
Web không giới thiệu dịch vụ hay cung cấp văn khấn, mâm cúng. Web cũng không đoán điềm báo từ những gì xảy ra trong ngày nhập trạch.
→ Kiểm một ngày nhập trạch · Nhập trạch có cần mượn tuổi không?
Nguồn: VnExpress 2015 — Nguyễn Mạnh Linh · Vietnamnet 2021 (bài tổng hợp) · Chuyển bàn thờ: VOV (bài tổng hợp)
Thông tin tham khảo theo phong tục và lịch truyền thống; mỗi gia đình có thể theo cách khác.