Hỏi đáp · Làm nhà, về nhà mới
Làm nhà xem tuổi chồng hay vợ? Nhà không có đàn ông thì xem tuổi ai?
Trả lời ngắn
Dân gian có câu "lấy vợ xem tuổi đàn bà, làm nhà xem tuổi đàn ông", nên phần lớn gia đình xét tuổi người chồng, tức người chủ trì việc làm nhà. Nếu chồng phạm còn vợ không phạm, có nơi lấy tuổi vợ, có nơi mượn tuổi một người nam trong họ. Giấy tờ nhà đứng tên ai không quyết định việc xem tuổi. Web mặc định xét tuổi người chồng; nhà xét tuổi người khác thì nhập năm sinh người đó. Theo cách nhiều nhà làm: chồng đã mất thì xét tuổi con trai trưởng; không có con trai thì xét tuổi người vợ hoặc người phụ nữ chủ trì việc làm nhà. Lúc nhập trạch, người chủ trì bưng bát hương vào trước. Web cho bạn chọn xét tuổi người nào trong nhà.
Vì sao thường xét tuổi người chồng
Câu "lấy vợ xem tuổi đàn bà, làm nhà xem tuổi đàn ông" được KTS Hoàng Trà (Báo Đầu tư 2020) và KTS Phạm Cương (Tuổi Trẻ 2018) nhắc tới khi bàn chuyện xem tuổi làm nhà. Người được xét tuổi gọi là gia chủ — người chủ trì việc làm nhà; trong phần lớn gia đình, đó là người chồng.
Các trường hợp hay gặp
| Trường hợp | Cách nhiều nhà làm |
|---|---|
| Vợ phạm, chồng không | Xét tuổi chồng, nên phần vợ phạm thường không tính; có thầy xét cả hai |
| Chồng phạm, vợ không | Mượn tuổi một người nam trong họ, hoặc chờ năm; có nơi lấy tuổi vợ |
| Cả hai cùng phạm | Mượn tuổi người khác, chờ năm, hoặc chọn ngày kỹ hơn |
| Chồng đã mất | Xét tuổi con trai trưởng |
| Không có con trai | Xét tuổi người vợ hoặc người phụ nữ chủ trì việc làm nhà |
Cũng có ý kiến khác hẳn: KTS Phạm Cương và nhà nghiên cứu Nguyễn Hùng Vĩ cho rằng xem tuổi làm nhà không có cơ sở; chuyên gia Tam Nguyên cho rằng tuổi chỉ là phần rất nhỏ.
Giấy tờ nhà đứng tên ai không quyết định
Một số trang nói xét tuổi người đứng tên sổ đỏ. Theo Luật Đất đai 2024 (Điều 135 khoản 4), nhà đất là tài sản chung của vợ chồng thì Giấy chứng nhận ghi cả hai tên, trừ khi hai người thỏa thuận ghi một người. Như vậy "người đứng tên" thường là cả hai vợ chồng, không chọn ra được một tuổi. Web vì thế theo cách dân gian: xét tuổi người chủ trì.
Con làm nhà cho bố mẹ thì xét tuổi ai?
Chúng tôi chưa thấy nguồn nào nói rõ nên xét tuổi người bỏ tiền hay người ở. Theo quan niệm phổ biến, tuổi được xét là của người đứng ra lo liệu việc làm nhà. Cả nhà có thể bàn với nhau rồi chọn người đó trên web.
Nhà không có đàn ông
Cách làm ở trên (con trai trưởng, rồi người vợ hoặc người phụ nữ chủ trì) chủ yếu lấy từ bài tổng hợp trên báo; chúng tôi chưa thấy nhà nghiên cứu nào nói rõ. Lúc nhập trạch, người chủ trì bưng bát hương vào trước.
Web làm gì
- Mặc định xét tuổi người chồng; nhà xét tuổi người khác (vợ, con trai, mẹ…) thì nhập năm sinh người đó ở ô gia chủ.
- Nếu muốn, bạn nhập thêm năm sinh người vợ hoặc người cùng ở: web chỉ ghi chú những ngày xung tuổi người đó, không đổi kết luận năm.
- Khi người được xét phạm năm, web hỏi gia đình có kiêng không, rồi mới nêu cách chờ năm hoặc mượn tuổi.
→ Tuổi 1990 làm nhà năm nào không phạm? · Mượn tuổi làm nhà là gì, cần làm gì?
Nguồn: Báo Đầu tư 2020 — KTS Hoàng Trà (Kim Lâu, mượn tuổi) · Tuổi Trẻ 2018 — Phạm Cương, Tam Nguyên · VnExpress 2023 — Nguyễn Hùng Vĩ · CafeF 2019 · Luật Đất đai 2024, Điều 135 (luatvietnam)
Thông tin tham khảo theo phong tục và lịch truyền thống; mỗi gia đình có thể theo cách khác.