Hỏi đáp · Làm nhà, về nhà mới
Hoang ốc là gì? Tuổi tôi có phạm Hoang ốc không?
Trả lời ngắn
Hoang ốc là cách dân gian chia tuổi mụ vào 6 cung: Nhất Cát, Nhì Nghi, Tam Địa sát, Tứ Tấn tài, Ngũ Thọ tử, Lục Hoang ốc. Ba cung Tam Địa sát, Ngũ Thọ tử, Lục Hoang ốc được coi là không thuận để làm nhà. Cách đếm: 10 tuổi ở Nhất Cát, 20 tuổi ở Nhì Nghi… mỗi năm sang một cung. Nhà nghiên cứu Phạm Đình Hải cho biết các sách lịch cổ như *Thông thư*, *Ngọc Hạp ký* không kỵ Hoang ốc; đây là lớp quan niệm dân gian thêm vào.
Cách đếm 6 cung
Hoang ốc tính theo tuổi mụ của gia chủ. Mỗi mốc chẵn chục ứng với một cung cố định:
| Tuổi mụ | Cung |
|---|---|
| 10, 70 | Nhất Cát |
| 20 | Nhì Nghi |
| 30 | Tam Địa sát |
| 40 | Tứ Tấn tài |
| 50 | Ngũ Thọ tử |
| 60 | Lục Hoang ốc |
Tuổi lẻ thì đếm tiếp từ cung của hàng chục, mỗi năm sang một cung, hết Lục Hoang ốc thì quay lại Nhất Cát. Ví dụ 45 tuổi: 40 ở Tứ Tấn tài, 41 Ngũ Thọ tử, 42 Lục Hoang ốc, 43 Nhất Cát, 44 Nhì Nghi, 45 Tam Địa sát.
Cách nhanh: cộng chữ số hàng chục với chữ số hàng đơn vị rồi chia 6; dư 1 đến 5 ứng với cung thứ 1 đến thứ 5, dư 0 là Lục Hoang ốc. Chúng tôi đã kiểm bằng chương trình: cách nhanh này trùng hẳn với cách đếm.
Tuổi mụ rơi vào ba cung không thuận
Từ 18 đến 75 tuổi mụ, các tuổi rơi vào Tam Địa sát, Ngũ Thọ tử hoặc Lục Hoang ốc là: 18, 21, 23, 24, 27, 29, 30, 32, 33, 36, 38, 39, 41, 42, 45, 47, 48, 50, 51, 54, 56, 57, 60, 63, 65, 66, 69, 72, 74, 75.
Ví dụ gia chủ sinh năm 1990: năm 2026 tuổi mụ 37, ở cung Tứ Tấn tài; năm 2027 tuổi mụ 38, ở cung Ngũ Thọ tử; năm 2028 tuổi mụ 39, ở cung Lục Hoang ốc.
Tên cung chỉ là tên gọi
Địa sát, Thọ tử, Hoang ốc là tên các cung trong cách đếm. Chúng tôi không diễn giải chúng theo nghĩa đen. Web chỉ ghi tên cung và cho biết cung đó có nằm trong nhóm được coi là không thuận để làm nhà hay không.
Sách cũ có kỵ Hoang ốc không?
Nhà nghiên cứu Phạm Đình Hải cho biết các sách lịch cổ như Thông thư, Ngọc Hạp ký không kỵ Hoang ốc và Tam tai; theo ông, sách triều Nguyễn cũng "không kỵ hoang ốc, tam tai". Phan Kế Bính trong Việt Nam phong tục chỉ ghi kỵ tuổi Kim Lâu khi làm nhà, không nhắc tới Hoang ốc. Vì vậy web ghi rõ: Hoang ốc là lớp quan niệm dân gian thêm vào sau.
Tuổi mụ hay tuổi thật?
Cách đếm phổ biến dùng tuổi mụ. Ông Mạnh Linh (VnExpress 2013) cho biết có hai quan điểm: cộng tuổi mụ hoặc không. Chúng tôi chưa thấy nguồn nào đếm cung theo thứ tự khác; chỗ lệch giữa các nơi chỉ nằm ở chuyện dùng tuổi mụ hay tuổi thật. Web dùng tuổi mụ và ghi rõ trong kết quả.
Nếu gia chủ phạm Hoang ốc
Web hỏi: "Gia đình bạn có kiêng không?" Nhà không kiêng thì chọn ngày như thường. Nhà có kiêng thường chờ năm gia chủ không phạm, hoặc mượn tuổi một người thân. Riêng việc dọn vào nhà, KTS Phạm Cương cho rằng chỉ cần chọn ngày giờ.
→ Tuổi 1990 làm nhà năm nào không phạm? · Phạm Kim Lâu có làm nhà được không?
Nguồn: VnExpress 2022 — Phạm Đình Hải · VnExpress 2023 — Phạm Đình Hải · VnExpress 2013 — Mạnh Linh · Phan Kế Bính, Việt Nam phong tục, III.31 (Wikisource) · CafeF 2019 — KTS Phạm Cương · Cách đếm 6 cung: cách dân gian phổ biến, đã kiểm bằng chương trình
Thông tin tham khảo theo phong tục và lịch truyền thống; mỗi gia đình có thể theo cách khác.