Hỏi đáp · Cưới hỏi

Cô dâu (chú rể) phạm Kim Lâu có cưới được không?

Trả lời ngắn

Kim Lâu là quan niệm dân gian: lấy tuổi mụ của cô dâu chia cho 9, nếu dư 1, 3, 6 hoặc 8 thì gọi là phạm Kim Lâu. Đây là cách tính phổ biến; có vài cách tính khác cho kết quả khác. Miền Bắc coi trọng nhất, miền Nam ít xét hơn, và có trường phái cho rằng cưới hỏi không cần kiêng Kim Lâu. Nếu gia đình bạn có kiêng, nhiều nhà chọn một trong các cách: cưới sau sinh nhật âm lịch của cô dâu, cưới sau tiết Đông chí, hoặc đăng ký kết hôn trước rồi tổ chức sau. Gia đình không kiêng thì chọn ngày như bình thường. Theo cách phổ biến ở miền Bắc, Kim Lâu khi cưới chỉ xét tuổi cô dâu ("lấy vợ xem tuổi đàn bà"). Có nguồn nói một số nơi ở miền Trung xét tuổi chú rể. Web tính theo tuổi cô dâu; nhà xét theo tuổi chú rể thì cách tính vẫn như vậy (tuổi mụ chia 9), chỉ thay bằng tuổi chú rể.

Kim Lâu tính thế nào

Cách tính phổ biến lấy tuổi mụ (tuổi âm) của cô dâu trong năm cưới, chia cho 9. Số dư là 1, 3, 6 hoặc 8 thì gọi là phạm Kim Lâu. Vì tính theo năm âm lịch, người sinh tháng 1–2 dương lịch cần biết mình sinh trước hay sau Tết. Web chỉ hỏi năm sinh và câu "sinh trước hay sau Tết", không hỏi ngày sinh đầy đủ.

Kim Lâu có từ hai đến bốn cách tính, cho kết quả không giống nhau. Web mặc định dùng cách chia 9. So với cách tính "số cuối 1, 3, 6, 8", hai cách cho kết quả lệch nhau ở 16 trong 36 độ tuổi từ 25 đến 60. Gặp những tuổi này, web ghi thêm "theo một cách tính khác thì…" để gia đình biết, thay vì chỉ đưa một kết luận.

Vùng nào coi trọng, ai cho rằng không cần kiêng

Miền Bắc coi trọng nhất; nhiều thầy ở miền Bắc gạt năm Kim Lâu ra ngay từ đầu.
Miền Nam ít xét hơn.
Có trường phái cho rằng cưới hỏi không cần kiêng Kim Lâu.
Phan Kế Bính, trong Việt Nam phong tục, chỉ ghi kiêng Kim Lâu khi làm nhà.

Vì các cách tính và các trường phái không thống nhất, web luôn ghi năm cô dâu phạm và hỏi gia đình có kiêng không. Khi gia đình chưa trả lời, web theo cách phổ biến của vùng: miền Bắc, miền Trung thì phương án chính tránh năm phạm, miền Nam thì không. Web luôn kèm thêm ngày tốt nhất theo cách còn lại, để gia đình tự chọn.

Xét tuổi cô dâu hay chú rể

Ở miền Bắc, Kim Lâu khi cưới chỉ xét tuổi cô dâu, theo câu "lấy vợ xem tuổi đàn bà". Một nguồn nói một số nơi ở miền Trung xét tuổi chú rể; chúng tôi chưa tìm được nguồn thứ hai để đối chiếu. Vì vậy web tính Kim Lâu theo tuổi cô dâu. Nhà nào xét theo tuổi chú rể thì cách tính vẫn như trên, chỉ thay bằng tuổi mụ của chú rể.

Nếu gia đình có kiêng: các cách nhiều nhà làm

Cưới sau sinh nhật âm lịch của cô dâu. Chỉ trong trường hợp này, web hỏi thêm tháng sinh âm của cô dâu để lọc ngày sau mốc đó.
Cưới sau tiết Đông chí. Đông chí là tiết khí nằm trong tháng 11 âm lịch; web chỉ gợi ý những ngày sau tiết Đông chí.
Đăng ký kết hôn trước, tổ chức cưới sau.

Khác với làm nhà, các cách nhiều nhà làm khi cưới không có "mượn tuổi". Một số thầy còn hỏi đến chuyện "xin dâu hai lần"; chúng tôi chưa đủ nguồn để mô tả cách này nên web chưa đưa vào.

Web làm gì, không làm gì

Tính Kim Lâu cho các năm bạn quan tâm, ghi rõ "theo cách tính phổ biến".
Luôn kèm câu hỏi "Gia đình bạn có kiêng Kim Lâu không?"; có kiêng thì hỏi nhà chọn cách nào rồi lọc ngày theo cách đó.
Không khuyên nhà phải đổi năm cưới, không nói gì về chuyện vợ chồng sau này.
Không bán lễ cúng hay vật phẩm nào.

→ Nữ sinh năm 2001 phạm Kim Lâu năm nào? · Nữ sinh năm 2003 · Tuổi tôi cưới năm nào đẹp?

Nguồn: Phan Kế Bính, Việt Nam phong tục, III.31 (Wikisource) · VnExpress (Phạm Đình Hải) · Ngôi sao 2015, 2019 · Báo Nam Định · Miền Trung xét tuổi chú rể: theo một nguồn, chưa đối chiếu được nguồn thứ hai

Thông tin tham khảo theo phong tục và lịch truyền thống; mỗi gia đình có thể theo cách khác.